شاید ننگ آورترین برگزاری گردهمایی و مسابقه جهانی در زمینه های گوناگون، جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ باشد، با توجه به این که فیفا (فدراسیون جهانی فوتبال) دچار فساد های مالی و‌مافیایی بود. هرچند که نتیجۀ مسابقه پایانیِ آن میان آرژانتینِ سفارش وُ پشتیبانی شده و اسپانیا با ۱٫۱۲ تا ۱٫۵ میلیارد بیننده تلویزیونی به سود اسپانیا پایان یافت و آبی بود که بر دلِ آتش گرفتهِ سدها (صدها) میلیون و شاید میلیاردها تَن پیگیر کنندکانِ این مسابقات در سراسر جهان ریخت، اما ننگین بودنِ آن جای پای خود را در افکارها برجای گذاشت. درخورِ توجه است که گردشِ پول در این بازی ها از نخست تا پایان بیش از چهل میلیارد دلار، که میانِ یازده تا چهارده میلیارد در دست فیفا بود و یک وُ نیم میلیارد دلار در مسابقه نهایی، حضور در استادیوم ها شش وُ نیم میلیون تَن، بینندگان تلویزیونی شش میلیارد و پانسد (پانصد) هزار تَن و بازدیدِ ویدئویی با ابزارِ دیجیتال بیست میلیارد تَن بودند!
بیدادگریِ سیاست حاکم بر این مسابقاتِ جهانی از همان آغاز به روشنی دیده می شد، حتی مفسران ورزشی و قهرمانانِ نامدار، از گذشته و‌حال، در هنگام و یا در پایان هر مسابقه با شگفتی درباره نادرستی و ندیدنِ خطاهای بازیکنانِ غربی از سوی داور و گروهِ «وار» (Var)، که مسئولیت بازدید و آگاه کردنِ داور از خطایی نادیده شده و ناروشن را دارند، سخن می‌راندند، میلیون ها تَن پس از هر مسابقه در ابزار اجتماعی با خشم و «ناسزا» نسبت به رئیسِ فدراسیون جهانی، جانّی اینفَنْتینو (Gianni Infantino) و رئیس‌جمهورِ گونه گون بیمارِ روانیِ ا. م. آمریکا، میزبان اصلی مسابقات، می پرداختند. شاید نخستین بیدادگریِ همه سویهِ (چون ممنوعیتِ بی سابقۀ ورود گروهِ سیزده نفره مسئولان و مربیان تیم و حضور در کشور میزبان، تحمیلِ ورود و خروجِ بی‌درنگ در پیش و پس از پایانِ مسابقه، با پیمودنِ مسافتی زیاد تا کشور مکزیک، داوریِ ناعادلانه و…) بیش از دیگر کشورهای غیر غربی، نسبت به ورزشکاران ایرانی بود؛ تیم ایران که بر پایه برنامه ریزی فیفا از پیش می بایست در در شهر فینیکس (phoenix) اقامت می گزیند و تمرین می کرد، به دستور ترامپ ممنوع گشت و اجباراً در شهرِ نامساعدِ مرزیِ مکزیک، تیخواَنا (Tijuana)، با امکانات بسیار کم و در زیر نظر و محاصره مأمورانِ متخصص در تهاجم جنگی، که بی‌گمان شرایطِ تیم و بازیکنان را برای تمرین و استراحت بسیار سخت می کرد، اما با این حال تیم ایران خوب و آبرومندانه به میدان رفت و بازی کرد. این کردار ترامپ، و فرمانبریِ رییس فیفا، نشانِ آشکار از ادامه جنگِ تجاوزکارانه و تحقیر، در گردهم‌آیی ورزشی میانِ کشورهای جهان بود که حتی در المپیکِ ۱۹۳۶ در آلمانِ هیتلریِ نازیست و نژادپرست دیده نشده بود؛ اشاره کنیم که در آن المپیک و در آن شرایط، یک دونده سیاه پوست به نامِ جِیْمْز «کْلیوِلَنْد» اُوِنز James “Cleveland” Owens مشهور به Jesse Owens)، در مسابقات دوِ سد (صد) متر، دویست متر، چهار در سد (صد) متر (مسابقه امدادی) و پرشِ طول، چهار مدال طلا را از آن خود کرد.
در این زمان بی‌گمان همه «قوانین» جنگی و حتی ارزش‌ها و قوانینِ ورزشی از سوی دولتمردانِ کشورهای غربی فرو پاشیده و یا درحالِ فروپاشی است. به باور نویسنده واژه‌های ورزش و ورزشکاران مترادف با دوستی، راستی، پاکی وُ جوانمردی وُ انسانیت است، یا دست کم در میانِ ورزشکاران، کردارها بایستی چنین باشد، که گاهی دیده نمی شود، به ویژه در این مسابقه نهاییِ این جام از سوی برخی بازیکنانِ آرژانتین تجاوز و خشونتی سخت به بازیکنان اسپانیا دیده شد. ورزشکاران، مردم کشور خود را در عرصه مسابقات جهانی نمایندگی می کنند که فرصت مناسبی برای آشنایی و رابطه با مردمِ دیگر است و نه اعلامِ سیاست دولت هایشان، گذشته از آن که چه حکومتی بر سرِ کار باشد؛ بسیار دیده شده که ورزشکارانِ برجسته از کشورهای گوناگون در دو دوره متفاوتِ حکومتِ دیکتاتوری و دمُکراتیک، یک کردار را داشته اند، پاکی و راستی و پایبند به اصول در مسابقه و رقابتِ ورزشی.
کشور ما نمونه های خوبی در ورزش و زندگی اجتماعی، چه در سده های گذشته و چه در دوران نوین چون: محمود خوارزمی مشهور به پوریای ولی، سید علی حق شناس کمیاب، غلامرضا تختی( که اصول اخلاقی و پاکیِ وُ دلیریِ او حتی در این زمان، در کشورهای جهان، گاه با داشتنِ عکسِ بزرگِ او، زبانزد مردم و ورزشکاران است) و…. داشته و دارد. سیاست حاکم در این جام جهانی در زیر نفوذ ترامپ و سرسپردگی رییس فدراسیون جهانی فوتبال، با داوری های «ناروشن»، برکناریِ تیم های کشورهای غیر غربی، و گاه غربی، در جلوگیری از رسیدنِ آن ها به دوره های بالاتر بود و به ویژه به سود تیم آرژانتین، که رییس جمهور آن همگونِ ترامپ، با گرایش به اسراییل، شگفت آور است. یک بازیکنَ گل زنِ حذف شده ی تیم ا. م. آمریکا فْلوریان بالُگون (Florian Balogun) در مسابقه با تیم ملی بوسنی، با فرمانِ ترامپ، برخلاف قانونِ فیفا و دیگر رشته های ورزشی، در مسابقه میان تیم های آمریکا و بلژیک به بازی راه یافت اما تیم آمریکا با باختِ چهار بر یک حذف شد و امید ترامپ بر باد رفت. درخور توجه است که رییس فدراسیون جهانی فوتبال یک وکیل است با تخصص در قوانینِ ورزشی! اشاره کنیم که در گذشته هم قَدر قدرتیِ ا. م. آمریکا، هر چند نه به شکل امروزی، دیده می شد، بسیار بودند ورزشکاران آن ها که «دوپینگ» می کردند و آشکار نمی گشت، و برخی در اثر استفاده از «دوپینگ» دچار مرگِ زود رَس شدند اما با همین اتهام نیز روسیه را از ورود به مسابقات جهانی برکنار کرده اند. مشهورترین دوچرخه سوار آمریکا، لنس آرْمْسْترانگ (Lence Armstrong) پس از درمان بیماری سرطان و بازیابیِ تندرستی اش، هفت سالِ پیاپی، از سال ۱۹۹۹ تا سال ۲۰۰۵، قهرمان مسابقات دوچرخه سواریِ مهم و طولانیِ «تور دِ فرانس» (Tour de France) بود که تنها در بیست وُ سوم ماه آگوست سال ۲۰۰۵ (شاید در ادامه فشار تیم های شرکت کننده) از او آزمایش انجام شد و در بیست وُ دوم ماه اکتبر استفاده از «دوپینگ» در تمام آن هفت سال آشکار گشت و خود او نیز چهار روز پس از آن، در بیست وُ ششم اکتبر اعتراف کرد، همه مدال ها از او پس گرفته شد، اما چه سود برای بَرَندگانِ به حق و اصلیِ آن سال ها که از شوق و افتخار و جایزه معنوی و مالی در آن زمان محروم گشتند. به یاد دارم که جُرج بوش (پسر) شبِ پیش از یورش به عراق، برای تبلیغاتِ جنگی خود در دیدار و گفتگو در حضور خبرنگاران همراه با هیاهو از لنس آرْمْسْترانگ استفاده کرد. به هر روی!
هنگام مسابقات شرم‌آور بود که بخشی از ایرانیانِ پیروِ سلطنت طلب با ناسزا گویی، و بخشی از آرژانتینی ها با پرچم های شیر وُ خورشید، ا. م. آمریکا، آرژانتین و اسراییل بر علیه تیم ایران و دیگر تیم ها فریاد می زدند، اما آنچه بر همه جهانیان روشن گشت، بیشترین بی عدالتی، بر خلافِ هرگونه اصول و قوانینِ انسانی وُ ورزشی، نسبت به تیم ایران بود که این هم به نوبه خود، از یک سو گامی بیشتر در روشن شدنِ تجاوزگری و جهانخواریِ ا. م. آمریکا و متحدانش در میان مردم جهان، و از سوی دیگر به سود ایران، در برابر تجاوز امپریالیستی آمریکا و اسراییل به خاک وُ جان وُ سرمایه های ایرانیان گشت، گذشته از این که مخالف یا موافق حکومت ایران، تضادها و مشکلاتِ درونی آن باشند.
هویتِ سُست و سرسپردگی رییس فدراسیون جهانی فوتبال، که پس از مسابقه در رختکن، در مقابل دوربین ها، ریاکارانه به مربی و بازیکنان تیم ایران قول داده بود که بی عدالتی نسبت به آنان را پیگیری و جبران خواهد کرد، آشکار شد.
آنتونیو گرامشی در دوره جنگ یکم جهانی و پس از آن مقالاتی درباره اهمیتِ تبلیغاتی، همچون ابزاری مهم در دست بورژوازی، با تحریف و دروغ پردازی برای فریب و تحمیقِ توده مردم، در هفته نامه «فریادِ خلق» (Il Grido del Popolo) و روزنامه «به پیش» (Avanti) و پس از جنگ در روزنامه «اُردینه نواُوُ» (Ordine Nuovo)، نوشته بود، از درستی این نظریه او، با تبلیغاتی که در جنگ دوم جهانی، جنگ های کُره، ویتنام و… به کار گرفته شد و امروز بیش از هر زمان دیگری در کشورهای غربی، آگاهیم، اما از یک سو با بودنِ ابزار نوین در دست مردمِ جهان و از سوی دیگر شدت و شمارِ جنگ ها از سوی غرب همراه با داغانیِ کشورها، به ویژه در مناطق «خاورمیانه»، آفریقای شمالی، بخشی از اروپا، آمریکای جنوبی و…، دیگر این حنا رنگی ندارد، حتی برای بخش مهمی از مردم کشورهای غربی و متحدان، که با بحران های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی دست به گریبانند.
اما این تبلیغات را با کردارهای بیزار کننده و آشکار حتی به میدان های ورزشی کشاندن، نشان از بی شرمی وُ تجاوز کاری سیاست های همیشگیِ ا. م. آمریکا و متحدانش است که از حد وُ مرز گذشته، این زنگِ خطری بیشتر است که بایستی به آن ژرف گونه توجه کرد، چرا که هویت و موجودیتِ کشورهایی چون ایران، ونزوئلا، فلسطین، لبنان، یمن و… و هستی وُ زندگی وُ جان وُ مال وُ آینده مردمانِ آن ها در لبه پرتگاه است و هر دَم می تواند چنان جهان را به آتش بکشاند که در تاریخ آن بی سابقه بوده تا آنجا که جنگ های یکم و دومِ جهانی در مقابل آن رنگ می بازند.
غرب پس از پانسد (پانصد) سال تجاوز، کشتار (حتی در میان مردمان خود)، برده داری، نسل کُشی، تصاحبِ سرزمین ها و غارت منابع آن ها، استعمار وُ استثمارگری، به سود خویش و به زیانِ مردمان دیگر، در بحران های همه سویه است و از چند دهه پیش گام در راه افول گذاشته و امروز بیش از پیش؛ از این روی است که به گونه ای بی سابقه و همه سویه شمشیر را از رو بسته، هرچند که بحران ها و تضاد های میانِ خودشان افزایش یافته، اما مردم آن نیز بهایِ این تجاوز کاری دولتمردان وُ سرمایه داران را در زمینه های مادی، معنوی، اجتماعی و امنیتی می پردازند؛ از سوی دیگر بیشترین کشورهای جهان، علی‌رغم تفاوت های اجتماعی، سیاسی و گونه های متفاوتِ حکومتی و تضادهای درونی، در شکل کلی سپرهای خود را به‌گونه‌ای بی سابقه در همسویی بر علیه قَدرقدرتی غرب، به دست گرفته اند. ۲۹ جولای ۲۰۲۶= ۸ مرداد ۱۴۰۵
عباس دهقان